mIRC Sohbet Odaları: Komutlar, Kanallar ve Eski Günlerin Havası

Bağlantı kurulana kadar beklerdiniz, ekranda sunucunun karşılama yazısı akardı, sonra /join #kanal yazıp Enter’a basardınız. Birkaç saniye sonra yan tarafta bir isim listesi belirirdi ve odadaki herkes sizin geldiğinizi görürdü. mIRC ile sohbet etmenin ilk dakikası genelde böyle geçerdi.

Bu yazıda mIRC’in ne olduğunu, nasıl kurulup kullanıldığını, en çok işe yarayan komutları ve IRC kanallarındaki yetki sistemini anlatıyoruz. Eski kullanıcılar için hatırlatma, yeni merak edenler için de baştan sona bir rehber olsun istedik.

mIRC nedir?

IRC (Internet Relay Chat) 1988’de Finlandiyalı Jarkko Oikarinen tarafından geliştirilen bir sohbet protokolü. Mantığı basit: bir sunucuya bağlanıyorsunuz, sunucuda kanallar var, kanala giren herkes birbirinin yazdığını görüyor.

mIRC ise bu protokole bağlanmak için kullanılan bir Windows programı. Khaled Mardam-Bey 1995’te yayımladı ve Türkiye’de de çok yaygınlaştı. IRC’ye girmek için başka programlar da var, ama pek çok kişi için IRC ile mIRC aynı şeyin adı olarak kaldı. Program bugün de geliştirilmeye devam ediyor.

mIRC’e nasıl bağlanılır?

Kurulum uzun sürmez. Adımlar kabaca şöyle:

1. mIRC’i yalnızca resmi sitesinden indirin ve kurun.
2. Açılan ayar penceresine bir takma ad (nick) yazın. Biri o ismi kullanıyorsa diye bir de yedek nick girin.
3. Bağlanmak istediğiniz IRC ağının sunucusunu seçin ya da /server komutuyla yazın.
4. Bağlantı kurulunca /list ile açık kanallara bakın veya adını bildiğiniz kanala /join #kanaladi ile girin.

İlk girişte ekran kalabalık görünebilir. Sunucu mesajları ayrı bir pencerede, kanal konuşması ayrı bir pencerede akar. Birkaç dakika sonra alışıyorsunuz.

En çok kullanılan mIRC komutları

mIRC’de her şeyi fareyle yapmak mümkün ama komut yazmak daha hızlı. Komutlar / işaretiyle başlar.

Bazı komutların davranışı sunucudan sunucuya değişebiliyor. Bir komut beklediğiniz gibi çalışmazsa o ağın yardım sayfasına bakmak en doğrusu.

Nick seçmek

IRC’de kimse gerçek adıyla dolaşmaz. Nick bir tür imza gibidir. Bir kişi yıllarca aynı rumuzla girer, zamanla odadakiler o ismi görünce kimin geldiğini anlar.

İyi bir nick kısa olur, okunur ve hatırlanır. Çok uzun ya da sürekli değişen rumuzlar kanalda yadırganabilir. Nick’inizi kayıt ettirebiliyorsanız, ki bu ağdan ağa değişir, başkasının sizin adınızla girmesinin de önüne geçersiniz.

Kanallarda yetkiler

Kalabalık bir kanalda düzeni birilerinin tutması gerekir. Bu yüzden isimlerin başında küçük işaretler görürsünüz:

• @ operatör (op). Kanalı yönetir, kural ihlali yapanı uyarabilir ya da kanaldan atabilir.
• + voice. Konuşma izni olan kullanıcı. Bazı kanallar yalnızca bu izni olanların yazmasına izin verir.
• % yarım operatör. Her ağda bulunmaz.

Bunların hepsi kullanılan sunucu yazılımına ve kanal ayarlarına bağlı. Bir ağda geçerli olan düzen diğerinde farklı çalışabilir.

Sohbetten fazlası: bot, radyo, oyun

IRC kanallarında yalnızca yazışılmazdı. Bilgi yarışması yapan botlar, kelime oyunları, istek parça alan radyo kanalları vardı. Bazı kanallar tamamen bir oyuna ayrılırdı ve oyun saatleri bilinirdi.

Bunlar yüzünden insanlar saatlerce açık bırakırdı programı. Zamanla hangi saatte kimlerin geldiğini, kimin hangi konuda konuştuğunu öğrenirdiniz. Çevrimiçi dünyada ilk “mahalle” hissi büyük ölçüde buradan geldi.

Eski günler yerine bugün

mIRC kurup sunucu ayarlamakla uğraşmak istemeyenler için IRC mantığıyla çalışan web tabanlı odalar var. Tarayıcıdan nick yazıp girebiliyorsunuz. Kanal, nick, özel mesaj gibi alışkanlıkların hepsi orada da geçerli.

Siteye göz atmak isterseniz sohbet odaları sayfasından başlayabilir, yazmak yerine konuşmayı tercih ederseniz sesli sohbet bölümüne bakabilirsiniz. Doğrudan yazılı odaya geçmek için buraya tıklamanız yeterli.

Sık sorulan sorular

mIRC ücretsiz mi? mIRC paylaşımlı yazılım (shareware) olarak dağıtılıyor. Deneme sürümüyle kullanmaya başlayabilirsiniz, devamı için lisans gerekiyor. Güncel koşullar için resmi siteye bakın.

mIRC hâlâ çalışıyor mu? Evet, program güncelleniyor ve IRC ağları da hâlâ açık. Kullanıcı sayısı eskisi kadar kalabalık değil, ama aktif kanallar var.

Telefondan mIRC kullanılır mı? mIRC bir Windows programı. Telefonda IRC kullanmak için ayrı uygulamalar ya da tarayıcı tabanlı sohbet siteleri gerekiyor.

Türkçe karakterler bozuk görünüyorsa ne yapmalıyım? Genellikle karakter kodlaması ayarından kaynaklanır. mIRC’te kodlama seçeneklerini kontrol edip UTF-8’e ya da bağlandığınız ağın kullandığı kodlamaya ayarlamak çoğu zaman sorunu çözer.

mIRC güvenli mi? Programın kendisi sorun çıkarmaz ama indirdiğiniz yer önemli. Yalnızca resmi siteden indirin. Tanımadığınız birinin gönderdiği dosyaları ya da script’leri çalıştırmayın, IRC’de en sık karşılaşılan tuzak budur.